Μια ιστορία από παλιά: Ο Κιτσο-Λίας

Εκτύπωση

Οι περισσότεροι από σας θα ξέρουν το δημοτικό τραγούδι «Θανάσω», ιδιαίτερα γνωστό στα βόρεια τμήματα του Νομού Ιωαννίνων (Πωγώνι, Δερβιτσάνη, Κόνιτσα). Αναφέρεται στην απαγωγή γυναίκας της οικογένειας Στεφάνου από τη Βουνοπλαγιά. Σύμφωνα με αυτά που μου διηγήθηκαν, τα δύο αδέρφια της ήταν υπάλληλοι στο Γαλλικό Προξενείο των Ιωαννίνων

Η διήγηση, που έγινε από τα αδέρφια Χρήστο και Ευάγγελο Παπ., αφορούσε έναν χωριανό μας που στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα «δεν υπολόγιζε τίποτε!». Αυτός ο καπετάνιος ήταν ο Χριστόδουλος Ηλίας του Ηλία ή Κιτσο-Λίας (1875-1954).

Αδελφός του πατέρα της γιαγιάς μου, Πανάγιως Παππά ή Περικλαίσια, έμεινε στην ιστορία για την ιστορική απαγωγή της Θανάσως. Στη φωτογραφία, απόσπασμα από το Μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Μελιγγών, όπου φαίνεται η καταγραφή του «Ηλίας Χρηστόδουλος, του Ηλία» σαν γεννηθέντα το 1875.

Πρέπει να ήταν στην αρχή του προηγούμενου αιώνα, όταν ο φημισμένος για το καλό του σημάδι Κιτσο-Λίας, ξεκίνησε μετά το μεσημεριανό φαγητό για το βουνό, στον χώρο που ήταν εξοικειωμένος. Στο δρόμο του βρέθηκαν οι απαγωγείς της Θανάσως, τρεις καπεταναραίοι, μαζί με την κόρη της οικογένειας Στεφάνου. Σκότωσε τους απαγωγείς και πήρε αυτός την κοπέλα και την έκρυψε στον υφαντόλακκο, στην περιοχή της Τζιούλας. Την έκρυψε εκεί με τη βοήθεια (μάλλον) της Κωστάντως Κασαγιάννη (μάνα του Λάζου Βραζέλη) και μετά την πήγε στο λαγγάδι, στο δαφνόλακο, σε ένα καλύβι όπου την φρόντιζαν η Κωστάντω και μια ακόμα γυναίκα του χωριού (Ρίνα). Τάισμα και πλύσιμο της Θανάσως από την Κωστάντω (και τη Ρίνα), και αναμονή για τα λύτρα για τον Κιτσο-Λία.

Αποτέλεσμα της απαγωγής ήταν να φέρει στην περιοχή μεγάλο αριθμό «τζανταρμάδων» (Τούρκων χωροφυλάκων) οι οποίοι παρ’ ολίγο να κάψουν το χωριό! Ανακάλυψαν το κρησφύγετο χωρίς όμως να βρουν τον Κιτσο-Λία, ο οποίος ξέφυγε στο βουνό. Συνηθισμένος κρυψώνας για τον Κιτσο-Λία εκτός από το βουνό ήταν στον «φτελιά τ’ Τσιόβα» όπου υπήρχε ένας κέδρος μεγάλος. Εκεί του πήγαινε φαγητό και ότι άλλο χρειαζόταν, η νύφη του Ελένη (γυναίκα του αδερφού του Γιώργου) και όχι η γυναίκα του.

Επικηρύχτηκε βέβαια από τις Αρχές ο Κιτσο-Λίας, αλλά χρόνια μετά του δώθηκε χάρη.

Αδερφός του Κιτσο-Λία ήταν ο Γιώργος Ηλίας (γεννηθείς το 1881), η οικογένεια του οποίου άλλαξε το επώνυμό της σε Γιαννάκης, προφανώς εξαιτίας περιστατικών σαν και το παραπάνω. Απέκτησε 2 γιούς, τον Παναγιώτη (γεν. 1909) και τον Ευάγγελο Ηλία (γεν. 1918).

Ένα παρακλάδι της οικογένειας του Κιτσο-Λία και του Γιώργου Ηλία είναι οι οικογένειες των παιδιών του Γιώργου, δηλαδή του Βασίλη Γιαννάκη (γεν. 1903) και της Πανάγιως Περ. Παππά (γεν. 1905). Αυτό δηλώνει άλλωστε και το όνομα με τον οποίο αποκαλούσαν οι χωριανοί τον Ιωάννη, πρώτο γιό της Ευφροσύνης και του Βασίλη Γιαννάκη, δηλαδή Γιαν-Λία (Ιωάννης ήταν το όνομα του πατέρα του Κιτσο-Λία και του Γιώργου).

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα ιστορία της επεισοδιακής ζωής του Κιτσο-Λία είναι η κατάληξη της συνεργασίας του με «καπεταναραίους» από το χωριό Ανόι της Άρτας. Αυτοί είχαν μεγάλο κοπάδι με πρόβατα τα οποία ανέβαζαν στην Ολύτσικα για την περίοδο του καλοκαιριού. Η ιστορία που μου διηγήθηκαν Χρήστος και Ευάγγελος Παπ. θέλει τον Κιτσο-Λία να κάνει παρέα με τα δύο αδέρφια και μαθαίνοντας από συμβολαιογράφο της περιοχής για την αγορά από τα αδέρφια μεγάλης έκτασης στην Πρέβεζα, κατάφερε να σκοτώσει πρώτα τον μεγάλο αδερφό και στη συνέχεια τον μικρότερο αδερφό τον οποίο είχε στείλει να πάρει νερό από κάποιο πηγάδι στο οροπέδιο της Ολύτσικας.

Οικειοποιήθηκε την έκταση στην Πρέβεζα, την πούλησε και αγόρασε χωράφια στην Αμπελιά όπου και έζησε με την οικογένειά του, μέχρι το 1954, σύμφωνα με τα στοιχεία στο Μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Μελιγγών.

Περικλής Ε. Παππάς


 

Γεννήσεις - Βαπτίσεις

Γάμοι

Κηδείες

Tuesday the 14th. Μελιγγοί Δωδώνης Ιωαννίνων